
De nijlgans, ook bekend als de vosgans of Egyptische gans, is een eendachtige vogel uit de familie Anatidae, waartoe zwanen, ganzen en eenden behoren. Deze vogelsoort wordt in de onderfamilie Tadorninae geplaatst, ook wel halfganzen genoemd. Ondanks zijn naam behoort de nijlgans niet tot de onderfamilie Anserinae, die zwanen en echte ganzen omvat.
De oude Egyptenaren beschouwden de nijlgans als een heilig dier en verwerkten zijn afbeelding vaak in hun kunst. De lichaamslengte van de nijlgans bedraagt ongeveer 63 tot 73 cm en het gewicht is rond de 2,5 kg. Het verenkleed is gelijk bij beide geslachten.
De nijlgans leeft voornamelijk op het land, maar is ook een goede zwemmer. Tijdens het broedseizoen verdedigt hij agressief zijn territorium. Deze agressiviteit is kenmerkend voor de soort; ze gebruiken brute kracht om nesten van andere vogels over te nemen, wat vaak ten koste gaat van grauwe ganzen, roofvogels, kraaien en eenden.
Wat betreft voeding, eet de nijlgans zaden, bladeren, grassen en stengels, en soms ook sprinkhanen, wormen en andere kleine dieren. Broeden gebeurt meestal in holtes in grote bomen, waarbij het vrouwtje een nest bouwt van riet, bladeren en gras. Beide ouders zorgen om de beurt voor de eieren en de jongen.
De nijlgans komt van nature voor in Afrika, voornamelijk in het dal van de Nijl en verder door heel het continent ten zuiden van de Sahara. Ze vermijden echter woestijnen en dichte bossen. In Europa zijn verwilderde populaties ontstaan uit ontsnapte siervogels, onder andere in België, Nederland en Groot-Brittannië.
In Nederland is de nijlgans sinds 1967 aanwezig als exoot. Het aantal broedparen is in de loop der jaren sterk toegenomen. In België is er sinds de jaren 1990 ook een toename van de soort, ondanks pogingen om de populatie te controleren.
Sinds augustus 2017 staat de nijlgans op de Unielijst van invasieve exoten van de Europese Unie. Dit betekent dat de soort niet verkocht of gehouden mag worden en dat lidstaten verplicht zijn om de populaties in de natuur te beheren om verspreiding en schade te minimaliseren.


